Energie uit Biomassa

Energie uit biomassa

De grootste bijdrage aan duurzame energie-opwekking in Nederland wordt geleverd door middel van biomassa.

Bio-energie is het benutten van de in de vorm van organische verbindingen in planten en dieren opgeslagen energie – de zogeheten biomassa – die zijn oorsprong vindt in fotosynthese en dus ook in zonnestraling.

Energie uit biomassa wordt opgewekt door verbranding, vergassing of vergisting van organische materialen, zoals hout, gft-afval, maar ook plantaardige olie, mest en (delen van) speciaal hiervoor geteelde gewassen.

Biovergisting

Biovergisting, of ook wel Co-vergisting genoemd, is het winnen van biogas uit een mengsel van mest en organische restproducten. Vergisting is een natuurlijk afbraakproces. Door dit proces onder geconditioneerde omstandigheden te laten verlopen neemt de hoeveelheid vrijkomende biogas toe. Het biogas wordt met behulp van een warmtekrachtkoppelinginstallatie (WKK) omgezet in duurzame elektriciteit en duurzame warmte, waarmee fossiele energie verdrongen wordt.

Biovergisting zorgt dus voor productie van duurzame energie. In Nederland zijn circa 2.800 veehouderijbedrijven van zodanige omvang dat co-vergisting een mogelijke bedrijfsactiviteit wordt in de toekomst. Deze bedrijven zouden gezamenlijk kunnen komen tot een duurzame elektriciteitsproductie van ruim 4 miljard kWh per jaar. Dit komt overeen met de elektriciteitproductie van bijna 2.600 windturbines van 0,75 mW, het elektriciteitsverbruik van ruim 1,2 miljoen huishoudens. Voordeel van de elektriciteitsproductie door co-vergisting is dat de capaciteit (binnen bepaalde grenzen) naar behoefte geregeld kan worden, onafhankelijkheid van weersomstandigheden (zoals zon en wind).

Circa 2.800 vergistinginstallaties betekent een investering in de Nederlandse veehouderij van circa € 1,4 miljard. Naast werkgelegenheid voor de bouw leveren vergistinginstallaties werkgelegenheid op voor begeleiding, onderhoud en beheer. Door behoud van bedrijvigheid op het platteland draagt co-vergisting bij aan de leefbaarheid op het platteland.

Investeringen in co-vergistinginstallaties vindt echter alleen maar plaats indien voldaan wordt aan de economische randvoorwaarden en indien voor ondernemers via vergunningen voldoende mogelijkheid wordt gegeven hiermee aan de slag te gaan. De uitdagingen liggen hier vooral op het gebied van de co-vergistingsmogelijkheden en bestaande wet- en regelgeving.

Schematische weergave van het vergistingsproces

Biovergistings installaties hebben het momenteel moeilijk in Nederland

Investeerders in biovergisting hebben het moeilijk door de toegenomen concurrentie. Hoewel sommige vormen van afval gratis zijn, moet voor het meest energierijke afval worden betaald. En de prijzen lopen op, want aanbieders van restafval kunnen hun materiaal op steeds meer plaatsen kwijt.

De meeste biovergisters zijn zogeheten co-vergisters en worden voor de helft gevuld met mest en de andere helft met bijvoorbeeld groenafval, restartikelen uit de levensmiddelenindustrie en akkerbouwproducten zoals bietengroen of maïs.

Volgens gegevens van AgentschapNL, de organisatie die namens de overheid subsidie regelt, kwamen er vorig jaar in Nederland zes co-vergisters bij. Dat brengt het totaal op ongeveer honderd, zo staat in het recent gepubliceerde overzicht van de organisatie over 2010. Vergisting, vooral bij landbouwbedrijven, maakte de afgelopen jaren een sterke groei door.

Het probleem in deze markt is de (oneerlijke) concurrentie tussen vergisters in Nederland en die in Duitsland en België. Al deze installaties azen op dezelfde producten. In de ons omliggende landen wordt een betere vergoeding voor de stroom betaald die met deze installaties worden  geproduceerd. Daardoor zijn zij ook in staat een hogere prijs te betalen voor het restafval en komen Nederlandse ondernemers er niet aan te pas. In België zijn de normen voor wat wel en niet in de vergister mag soepeler.

Structureren en financieren van biomassa projecten

Aandachtspunten bij het structureren en financieren van windenergieprojecten zijn o.a.:

  • Ontwerp, samenstelling en locatie van de installatie
  • Toelevering van feedstock
  • Afnamecontract voor opgewekte stroom
  • Leveringscontract voor warmte
  • Afvoercontract voor digestaat
  • Instandhoudingsgaranties
  • Herverzekering van door leveranciers verstrekte garanties
  • Onderhoudsontracten

de afgelopen 15 jaar zijn de energieprijzen 3x sterker gestegen dan de inflatie.

Bron: CBS

Stroomprijzen - eindafnemers

Leveringsprijs obv 40.000 kWh per jaar (ex. BTW), bron CBS

X = Jaar, Y = €Cent / kWh

Grondstofprijzen

X = Jaartal, Y = Prijs in euro's

10 jaars rente NL staatsleningen

Ontwikkeling 10-jaars rente (in %)

X = Datum, Y = Rente percentage

CO₂ emissierechten

Ontwikkeling CO₂ markt

X = Datum, Y = Cer's